WFFS bij BWP-fokplannen: wat vraagt u vóór de hengstenkeuze?

Wie WFFS bij BWP-fokplannen wil meewegen, begint met duidelijkheid over beide ouderdieren. Vraag de testuitslagen op en bespreek de combinatie met uw dierenarts. BWP legde op 09/05/2018 uit dat een drager niet ongeschikt is voor de fokkerij, maar dat het verstandig is geen twee dragers te kruisen. Die uitleg is geen bevestiging van de huidige inschrijvings- of keuringsregels. Bron: BWP.

Een fokplan kan beginnen bij een merriestam, een springvideo of een hengst die u al langer volgt. Maak daarnaast een afzonderlijk dossier voor controleerbare gegevens. Zo hoeft een aantrekkelijke combinatie niet meteen van tafel wanneer een vraag opduikt, maar blijft een onbewezen aanname evenmin onopgemerkt staan.

Wat zegt de BWP-uitleg over WFFS precies?

BWP beschrijft WFFS als een erfelijke aandoening en maakt onderscheid tussen dragerschap en een aangetast veulen. In het bericht van 09/05/2018 noemt het stamboek onder meer een te elastische, gemakkelijk scheurende huid en hyperextensie van gewrichten bij getroffen pasgeboren veulens. Volgens die tekst zijn de veulens doorgaans niet levensvatbaar. Het gaat dus om meer dan een administratief vinkje bij de hengstenkeuze. Bron: BWP.

Hetzelfde bericht zegt dat dragers kunnen worden ingezet voor de fokkerij, maar dat kruisen van dragers wordt vermeden. Lees dat niet als een actueel reglement: BWP schreef toen ook dat het onderwerp op de agenda van de technische commissie stond. Vraag het stamboek rechtstreeks welke voorschriften en bewijsstukken voor uw concrete fokplan gelden. Bron: BWP.

Voor een Belgische fokker is het nuttige vertrekpunt daarom niet: staat deze hengst op mijn verlanglijst? De eerste vraag is: wat weet ik werkelijk over de voorgestelde oudercombinatie? Zet sportieve voorkeur en genetische documentatie naast elkaar, niet in de plaats van elkaar.

Hoe leest u een uitslag zonder drager en ziek te verwarren?

Een drager en een paard met de aandoening zijn niet hetzelfde. De Universiteit Utrecht beschrijft WFFS op 8 mei 2018 als een autosomaal recessief genetisch defect: beide ouders moeten drager zijn van het afwijkende gen om een veulen met de aandoening te kunnen krijgen. De uitleg gebruikt N/N voor vrij, N/WFFS voor drager en WFFS/WFFS voor aangetast. Bron: Universiteit Utrecht.

Onderstaande leestabel volgt die publicatie uit 2018. Laat uw dierenarts de betekenis van de concrete laboratoriumuitslag bevestigen, zeker wanneer daarop andere afkortingen staan. Bron: Universiteit Utrecht.

Bij twee dragers beschrijft de Utrechtse publicatie de mogelijkheid van een aangetast veulen, een drager of een vrij veulen. Leid uit een eerdere gezonde geboorte dus niet af dat de volgende dekking veilig is. Bespreek de beoogde combinatie vooraf, in plaats van achteraf betekenis te geven aan een uitkomst. Bron: Universiteit Utrecht.

Beoordeel de combinatie op bewijs, niet op de geruststelling dat het eerder goed ging.

Welke documenten vraagt u vóór u een dekking afspreekt?

Vraag bij voorkeur de onderliggende uitslagen voor merrie en hengst op, samen met voldoende gegevens om ze aan de juiste paarden te koppelen. Dat is hier een praktische dossieraanpak, geen opsomming van verplichte BWP-documenten. Maak eerst duidelijk wat ontbreekt en laat vervolgens bevestigen welk onderzoek of bewijs nodig is.

Een werkbare checklist voor het gesprek met dierenarts en hengstenhouder:

• Noteer de volledige identiteit van de merrie en de beoogde hengst.
• Verzamel de beschikbare laboratoriumverslagen, niet alleen een advertentietekst.
• Controleer of de identificatie op het verslag aansluit bij het paardendossier.
• Markeer een onbekende status uitdrukkelijk als onbekend.
• Vraag wie een ontbrekende uitslag opvraagt en wie de combinatie beoordeelt.
• Bevestig de actuele stamboekvoorwaarden rechtstreeks bij BWP.

Verifieerbaar is bijvoorbeeld dat u een verslag met een bepaalde identificatie en uitslag ontvangen hebt. Een aanname is dat een ontbrekend verslag wel in orde zal zijn omdat de hengst veel gebruikt wordt. Laat dat onderscheid zichtbaar in uw notities staan; een lege map is geen gunstige testuitslag.

Houd ook verschillende soorten informatie uit elkaar. Wilt u daarnaast de fokkerijlabels van een merrie begrijpen, lees dan onze uitleg over BWP-merrielabels bij aankoop. Gebruik zo'n label niet als vervanging voor het specifieke bewijs dat u voor deze vraag zoekt.

Wat betekent dit wanneer u een merrie voor sport én fokkerij koopt?

Leg beide gebruiksdoelen vóór de aankoop op tafel en vraag welke gegevens voor elk doel beschikbaar zijn. In de uitleg van 8 mei 2018 stelt de Universiteit Utrecht dat WFFS-dragerschap voor paarden in de sport geen probleem is, maar bij fokdieren een risico voor hun veulens vormt. Dat onderscheid gaat over WFFS; het is geen algemene gezondheidsverklaring voor het paard. Bron: Universiteit Utrecht.

Denk bijvoorbeeld aan een merrie die u eerst wilt rijden en later wilt laten dekken. Laat in het aankoopgesprek vastleggen welke uitslag u hebt gezien, welke informatie nog ontbreekt en wie die informatie zal bezorgen. Vraag bij onduidelijke formuleringen om het oorspronkelijke document. Een mondelinge samenvatting maakt controle achteraf moeilijker.

Voor een verkoper werkt dezelfde voorbereiding verhelderend. Presenteer beschikbare resultaten zonder ze ruimer te maken dan ze zijn. Zeg liever precies welk verslag aanwezig is dan dat het paard genetisch volledig in orde is. De beoordeling van de geschiktheid voor uw fokdoel vraagt een breder gesprek dan één test.

Welke vragen blijven vaak over?

Is een drager automatisch uitgesloten van de fokkerij?

Niet volgens de BWP-uitleg van 09/05/2018: daarin staat dat een drager niet ongeschikt is voor de fokkerij, maar dat het verstandig is geen twee dragers te kruisen. Laat de actuele voorwaarden voor uw situatie door BWP bevestigen. Bron: BWP.

Kan ik aan de sportprestaties zien of een paard drager is?

Gebruik sportprestaties niet als testuitslag. De Universiteit Utrecht beschrijft in haar publicatie van 8 mei 2018 een genetische test om dragerschap te bewijzen of uit te sluiten en onderscheidt dragerschap expliciet van het sportgebruik. Bron: Universiteit Utrecht.

Is een oude nieuwsmededeling voldoende voor mijn dekafspraken?

Nee: gebruik de aangehaalde BWP-mededeling als achtergrond, niet als bewijs van de procedure die voor uw volgende dekking geldt. Het bericht is gedateerd 09/05/2018; vraag BWP en uw dierenarts welke stappen en documenten nu voor uw dossier nodig zijn. Bron: BWP.

Wilt u uw fokplan verder structureren? Gebruik onze uitleg over een helder dossier voor een stamboekveulen om de volgende vragen te ordenen. Begin bij de ouderdieren, bewaar het bewijs en stel pas daarna de definitieve combinatie vast.